موسسه علمی پژوهشی فری تز

تکنولوژی صنعتی

تکنولوژی صنعتیReviewed by Admin on Sep 14Rating:

انواع گرايش هاي مهندسي صنايع
مجموعه اخبار دانشگاهي کشور / مهندسي صنايعارسال شده در ۲۴ فروردين ۱۳۹۱-۱۲ April 2012| بازديد ۳۵۵۵۵
انواع گرايش هاي مهندسي صنايع

رشته صنايع دردوره ي کارشناسي داراي چهارگرايش برنامه ريزي وتحليل سيستم ها، توليد صنعتي، تکنولوژي صنعتي وايمني صنعتي است.البته گرايش هاي ذکرشده درسطح کارشناسي تفاوت چنداني با يکد يگر ندارد ، چرا که دانشجويان هر يک از گرايش هاي فوق ازميان ۱۴۲واحدي که دردوره ي کارشناسي مي گذارنند تنها۱۰تا۱۵واحد شان بايکديگرمتفاوت است.(گرايش ايمني صنعتي با۲۵واحد اختصاصي متفاوت ، بيشترين تفاوت راباگرايش هاي ديگردارد).

که دانشجويان همين واحدهاي متفاوت را نيزمي توانند در ۸ واحد اختياري خويش انتخاب کرده و بگذرانند.براي مثال فارغ التحصيل گرايش توليد صنعتي مي تواند به جاي گرايش تحليل سيستم ها فعاليت کند .
ما دراين بحث سعي برآن داريم تاچهارگرايش مهندسي صنايع را معرفي کرده ودروس مربوطه ي آنهارامشخص کنيم تاعلا قمندان هر چه بيشتر بااين رشته آشنايي پيدا کنند:

قبل ازبررسي چهارگرايش، لازم مي دانيم دروس مشترک بين گرايش هاي مختلف مهندسي صنايع يادآورشويم:

رياضي، معادلات ديفرانسيل، برنامه نويسي کامپيوتر، محاسبات عددي، فيزيک،شيمي عمومي با آزمايشگاه،مباني مهندسي برق با آزمايشگاه،اقتصاد مهندسي، نقشه کشي صنعتي،استاتيک،مقاومت مصالح،علم مواد،اقتصادعمومي،اصول حسابداري وهزينه يابي، ارزيابي کاروزمان، طرح ريزي واحدهاي صنعتي، برنامه ريزي وکنترل توليدوموجودي، کنترل پروژه، کنترل کيفيت آماري،تحقيق درعمليات، روشهاي توليد، تئوري احتمالات وکاربردهاي آن،آمار مهندسي ،آزمايشگاه اندازه گيري دقيق، کارگاه ماشين ابزار(ماشين افزار)، کارگاه عمومي جوش، کارگاه ريخته گري
گرايش برنامه ريزي و تحليل سيستم ها:
گرايش برنامه ريزي وتحليل سيستم ها تاحدودي جنبه نرم افزاري داردوبيشتربه ارائه ي راهکارهاي سيستماتيک مي پردازد.درواقع هدف اين گرايش تربيت کارشناساني است که بتوانندبابهره گيري از روشهاي جديد و سيستماتيک ومدلهاي رياضي، مسائل واحدهاي صنعتي راتجزيه وتحليل نموده و بيشترين رهنمودهارابراي استفاده از منابع موجود درعملکرد اجزاء تشکيل سيستم ارائه بدهند.براي توضيح بيشترمهندس تحليل سيستمهادرواقع اطلاعات جمع آوري شده رابا استفاده ازنرم افزارهاي مختلف ومدل هاي رياضي تجزيه و تحليل نموده موارد بدست آمده راتنظيم وثبت کرده و در اختيار واحدهاي مختلف قرارمي دهد(حتي الا مکان اطلاعات رابه صورت نمودارنيزارائه ميدهد) براي مثال دريک سيستم صنعتي باجمع آوري اطلاعات وهماهنگ کردن ارگانها وسيستم هاي مختلف(سيستم هاي کيفيت،سيستم هاي مالي، سيستم هاي تدارک، سيستم هاي حسابداري و…) وارائه چارتي کامل ازآنهاسعي برآن دارد تاسيستم ها راازنظرمديريت زماني(زمان سنجي) بهبود بخشيده،تقسيم کاررا به بهترين نحو بين نيروي انساني وماشين آلات انجام داده تا بيکاري در سيستم ها کاهش يابد (در مورد ماشين آلات به بررسي وثبت نواقص، ضعف قطعات وعلت کارافتادگي آنها مي پردازد) خط توليد را موازنه کرده ونقاط گلوگاهي را مشخص مي نمايد تا خروجي با حداقل هزينه، بهبوديافته وبالانس شود.
مهندسي تحليل سيستم ها نسبت به سايرگرايش هابه بررسي جامع تر وکلان ترپروژه ها وسيستم ها مي پردازد.
دروس تخصصي گرايش برنامه ريزي و تحليل سيستم ها:
زبان تخصصي، برنامه ريزي حمل و نقل، اصول شبيه سازي، تحليل سيستم ها، کار برد کامپيوتردر مهندسي صنايع، پروژه پايا ني اصول مديريت وتئوري سازمان ، سيستم هاي اطلاعاتي ، کنترل مديريت وکارآموزي.
گرايش توليد صنعتي:

گرايش توليد صنعتي فن به کارگيري مهارتهاي تکنيکي? اقتصادي و استفاده ي موثر و نظام يافته از نيروي انساني، زمان، ماشين آلات، ساختمان و مواد به منظور توليد کالا با کيفيت مطلوب است.
مهندس توليد صنعتي با استفاده از علوم مختلفي که کسب کرده قادر است با تجزيه و تحليلي که پيرامون برنامه ريزي توليد، کنترل و مديريت پروژه، کنترل کيفيت، بهبود کارايي توليدو نيز طرح ريزي هاي گوناگوني که درواحدهاي اجرايي انجام مي دهد امکان موثر تر به توليد رسيدن فراورده ها يا عرضه مطلوب تر خدمات راپديد آورد انتخاب ترکيب مناسب ازمحصولات توليدشده توسط يک کارخانه براي به حداکثر رساندن سود کارخانه، قسمتهاي مختلف يک کارخانه به چه ترتيبي ساخته شوند تا حداقل جابجايي مواد ومحصولات رابا حداقل ضايعات داشته باشند،تدابيرلازم براي ثبات کيفيت محصولات کارخانه ،برنامه ريزي و کنترل موجودي ها،کنترل کيفيت،راه هاي موثربه توليدرسيدن فراورده ها ياعرضه مطلوب ترخدمات ازکارهايي است که يک مهندس توليد صنعتي مي تواند انجام دهد او مي تواند به گونه اي يک نظام اجرايي را برنامه ريزي کند که چند هدف متفاوت و گاه متضاد درقالبي بهينه تحقيق پيدا نمايد .
مثلا قيمت هاکاهش يافته،ارزش افزوده بالا رفته،حمل ونقل ها کم شده موجودي هاي محدودتري ذخيره شده ودرعين حال قابليت اطمينان بالا تري نيز براي حفظ رقابت پذيري وجود داشته باشددرواقع هدف اين گرايش تربيت مديران توليد واحدهاي صنعتي است. دروس تخصصي گرايش توليد صنعتي :
زبان تخصصي،پروژه ي طراحي ايجاد صنايع، مهندسي فاکتورهاي انساني، برنامه ريزي توليد،برنامه ريزي وکنترل توليدوموجودي، کاربرد کامپيوتر در مهندسي صنايع،برنامه ريزي نگهداري وتعميرات، اصول مديريت و تئوري سازمان،پروژه،کارآموزي.

گرايش تکنولوژي صنعتي :

گرايش تکنولوژي صنعتي با بينش و ديدي فني تر از گرايش قبلي به مسايل نگاه مي کند. کارشناسان اين رشته که از نظر فني نزديک تر به مهندسين مکانيک (مخصوصا گرايش ساخت و توليد) مي باشند ،آگاه به مسايل بهينه سازي ساخت وساز و فراورده هاي صنعتي و نيز نگهداشت و راه اندازي فني واحدهاي اجرايي هستند.داراي توانايي هايي از قبيل انتقال و مديريت تکنوژي همين طور حفظ وحراست از آن هستند که به مد د امکانات سخت افزاري و نرم افزاري در جهت حفظ و نگهداشت نظام فني و اجرايي گام برمي دارند ، با مديريت تکنولوژي هاي در دسترس ، يا مواردي که در قالب انتقال تکنولوژي بده بستان مي شود سعي در افزودن کميت و کيفيت فراورده ها و نيز بهره برداري مؤثر از امکانات در دسترس دارند .با استفاده از تجهيزات کامپيوتري و مدارهاي منطقي قادر هستند طيف وسيعي از خواست هاي اجرايي بشر را که بدليل محدوديت هاي انساني به سهولت قابل تحقق نمي باشند را عينيت بخشند.آنها ازمرحله ي طراحي يک ايده ونمونه سازي آن گرفته تا مرحله ي ساخت وتدارک

امکانات توليد،همين طورمديريت مراحل اجرايي، توان خدمت رساني را دارند. ضمنا ضايعات ومنابع بروزآنها را شناسايي مي کنند و مي توانند تاثيرات گوناگون آنها را مورد سنجش و ارزيابي قراردهند در واقع هدف اين گرايش تربيت تکنولوژيست هاي کارخانه است .
دروس تخصصي گرايش تکنولوژي صنعتي:
ماشين هاي افزار، قيدوبندها (جيک و فيسکچر)،طراحي قالب? کنترل عددي،مونتاژمکانيکي، عمليات حرارتي،زبان تخصصي، پروژه، کارآموزي
گرايش ايمني صنعتي:
گرايش ايمني صنعتي يکي ازگرايش هاي تازه تاسيس مهندسي صنايع درايران مي باشد .
تکنيک ايمني صنعتي به وسيله ي مهندسين قابل اعتماد براي اولين بار دراواخرسال ۱۹۵۰ميلادي جهت ارزيابي ايمني سيستم هاي نظامي و تعيين مشکلات ناشي ازغيرنرمال کارکردن آنها پايه گذاري شدوبعد ازآن استفاده ازاين روش به سرعت افزا يش يافت،به طوري که در ايالات متحده ي آمريکا و فرانسه ازآن به ترتيب براي ارزيابي ايمني هواپيماهاي کنکورد وايرباس استفاده شد و بعدها نيزاين تکنيک به ارزيابي ايمني صنايع هسته اي توسعه يافت .
شايد تصوراينکه ايمني وبهداشت حرفه اي مي تواند نقش بسزايي در بهره وري بسياري ازواحدهاي صنعتي داشته باشد براي اکثرافراد مشکل باشد. بديهي است با وجود تمام مزايا و منافعي که گسترش و توسعه صنعت براي نسل بشربه دنبال داشته است، سرمنشاخطرات ونارسائي هاي مختلف نيزبوده است که آمارنگران کننده وبعضاوحشتناک حوادث کوچک وبزرگ که هرلحظه درگوشه اي ازاين دنياي پهناور رخ مي دهد بيان کننده ي همين امراست .
اين گرايش تلفيقي ازمهندسي و بهداشت مي باشد ومهندسين اين گرايش با کاهش آسيب هاوخطرات انساني محيط کار،ماشين آلات، مواد خام ونظم ونظافت کارگاهي سعي بربهره ور کردن واحدهاي صنعتي يک کارخانه را دارند .
براي توضيح بيشترفرض کنيداگريک فرد درکارخانه دچارصدمه اي شود عواقبي همچون افسردگي فرد و ساير کارکنان،ازکارافتادگي، به وجود آمدن محدوديت هاي اقتصادي براي فرد، توقف دستگاه يا قسمتي که فرد مشغول است(حتي براي مدتي کوتاه )،افزايش مخارج (درماني و تعميري) آن واحد ودر نتيجه کاهش کيفيت و بهره وري را به دنبال دارد.
ازاين رو توجه به اصول ايمني و بهداشت حرفه اي اهميت ويژه اي مي يابد .(چون نتيجه تمام موارد فوق به افزايش بهره وري واحدهاي صنعتي خواهد انجاميد.) واهميت نياز به اين گرايش درصنعت بيشتر روشن مي شود.
دروس تخصصي گرايش ايمني صنعتي:

ايمني در برق، اعلام و اطفاء حريق، ديگها و ظروف تحت فشار ، عوامل شيميايي محيط کار ،حفاظت صنعتي (ايمني صنعتي)، مهندسي احتراق، گاز رساني،کارآموزي.
*قبل از بررسي چهار گرايش مهندسي صنايع لازم ديديم زمينه هاي کاري مهندسي صنايع را که در مرحله ي قبل به صورت مختصر بيان کرديم به صورت مفصل تر و واضح تر براي علاقه مندان بيان کنيم ودر پايان نيز درامد مهندس صنايع را (البته در خارج از کشور) مورد بررسي قرار دهيم .
.

۱_مديريت توليد Manufacturing management:

از انجايي که اعتبار هر کشور صنعتي به توانايي ان کشور در توليد موثر بستگي دارد در کشورهاي صنعتي به اين گرايش توجه بسياري مي شود.مهندسان توليد در راستاي کسب مزيت هايي در رقابت هاي جهاني ازمهندسي شيمي مهندسي مکانيک و اقتصاد همراه با مهندسي صنايع بهره مي گيرند تا مسايل طراحي توسعه و اجراي عمليات سيستمهاي توليدي پيشرفته را به طور موثر حل کنند.

۲_مديريت مهندسي Engineering management:

در چند دهه اخير اين زمينه پيشرفت زيادي داشته است . دليل اين پيشرفت را در سه سطح مي توان ديد. درسطح ملي تلاش براي رهبري تکنولوژيکي که از کمبود مواد اوليه بهره وري پايين و افزايش رقابت بين المللي ناشي مي شود توسعه تکنولوژي هاي جديد و مديريت سيستم هاي تکنولوژي را ايجاب ميکند.

در سطح صنعت مديريت بدون مهندسي با مشکل روبرو شده است ونقش مهم مهارت هاي مهندسي واطلاعات در مديريت سيستم هاي مهندسي مشهود است.در سطح فردي مهندساني که در نتيجه ي موفقيتهاي فني شان به مديريت کشيده مي شوند هر چقدر هم ازنظر فني قوي باشند براي رويارويي با پيچيدگي هاي مسيوليت مديرت اماده نيستند.

۳_سيستم هاي توليدي Production systems :

اين زمينه بر روي طراحي وکنترل توليد توزيع وسيستم هاي خدماتي تاکيد دارد و شامل طراحي کارخانه طراحي حمل ونقل برنامه ريزي توليد کنترل موجودي وبرنامه ريزي وکنترل توليدي وتوزيع مي باشد.

۴_مهندسي مالي Financial engineering:

مهندسي مالي براي کساني که مايل به کار بانکداري مديريت مالي و امور مشاوه اي مالي هستند طراحي شده است.اموزش در اين زمينه شامل فرايندهاي احتمالي بهينه سازي محاسبات وبازارهاي مالي وکاربرد انها مي باشد.

۵_مهندسي کيفيت Quality engineering:

به دليل رقابت روز ا فزون بين الملي که توجه به بهبود کيفيت محصولات وخدمات را اجتناب ناپذير ساخته است وبه دليل پيچيدگي روزافزون سيستمهاي توليدي وخدماتي کنوني امروزه به مهندساين است که بتوانند با مفاهيم وابزارهاي فني ومديريتي سيستمهاي کيفيت را اجرا و هدايت کنند.گرايش مهندسي کيفيت در مهندسي صنايع تلاش درجهت تربيت چنين افرادي دارد. اموزش در اين زمينه برمبناي بهبود کيفيت استراتژي هاي کيفيت سازماني و روشهاي اماري تاکيد دارد.

۶_مهندسي سيستمهاي اطلاعاتي Information systems engineering:

اين گرايش براي کساني طراحي شده است که مايل به يادگيري مهارت هاي مهندسي ومديريتي با تاکيد بر سيستم هاي اطلاعاتي ومحاسباتي هستند علاقه مندان به اين گرايش با توانايي هاي نظير برنامه نويسي کامپيوتر ومهارت هاي مربوط به سيستم هاي اطلاعاتي و اشنايي با نرم افزارهاي متفاوت قادرند سيستمهاي اطلاعاتي را براي کنترل زنجيره عرضه توليد و تجارت طراحي کننده بجز زمينه هاي شغلي فوق الذکر بارزترين حيطه کاري مهندسين صنايع(بخصوصدر کشورمان ايران)کارخانجات وسازمان هاي توليدي مي باشد.

*دامنه ي حيطه هاي کاري مهندسي صنايع به سرعت با گذشت زمان گسترش يافته و زمينه هاي کاري مهندسي صنايع روز به روز افزايش ميابد. مهندسي صنايعمعرفي
مهندسي صنايع عبارت است از اصول و تکنيکهايي که به منظور بهبود و طراحي و نصب سيستمهاي شامل انسان و موادو انرژي و تجهيزات براي فراهم آوردن امکان توليد کالا ها و ارائه خدمات به شکل کارا و مطلوب به کار مي روند.

براي بررسي و ارزيابي اين سيستم ها دانش و مهارت هاي علوم رياضي فيزيک و اجتماعي به همراه متون و تکنيک هاي طراحي مهندسي مورد نياز است . بر خلاف ساير مهندسي ها که به ماهيت فني فرآيند ها مي پردازند يک مهندس صنايع مي کوشد با ديد کلي و سيستماتيک و با دانش بسيار موثري که در پيشبرد هدف هاي سازمان دارد به مسائلي همچون بهره وري در مديريت منابع انساني روشها و تکنولوژي بپردازد .

در واقع مهندسي صنايع تنها مهندسي است که به عامل انساني به عنوان يکي از مولفه هاي اصلي يک سيستم مي نگرد . در نتيجه مهندسان صنايع براي امور برنامه ريزي و کنترل و بهبود فعاليت موسسات به خدمت گرفته مي شوند .با توجه به اطلاعاتي که يک مهندس صنايع دارد بستر لازم را براي تعامل تخصصهاي مختلف و کار گروهي به بهترين وجه ممکن ايجاد نموده و در نتيجه با عملکرد ويژه خود سعي در ارتقا و بهبود مستمر ( کايزن ) سيستم مي نمايد که اين باعث سهولت کارها راحتي کارکنان کاهش هزينه ها ارتقا کيفيت و جلب رضايت مشتريان مي شود .

تاريخچه مهندسي صنايع

اولين جرقه هاي مهندسي صنايع به عنوان يک تخصص با آغاز انقلاب صنعتي در ابتداي قرن ۱۹ زده شد . انقلاب صنعتي باعث به کارگيري نيروي انساني بيشتر در صنايع و افول صنايع کوچک دستي شد . لذا با گسترش کارخانجات نياز به تفکر مديريتي و بهبود کيفيت بيش از پيش احساس شد . افراد بسياري در جهت ارتقا کيفيت محصولات تلاش کردند . آدام اسميت پدر علم اقتصاد پيشنهاد تقسم کار را داد . بموازات پيشرفت صنعت روش هاي حسابداري و هزينه يابي تحليل علمي و آزمايشات و اثبات هاي علمي در طراحي و ساخت ابزارآلات بکار گرفته شد . در نتيجه اين پيشرفت ها مديريت علمي به عنوان طرحي نو مطرخ شد . اولين تلاش براي علمي شدن مديريت از آمريکا آغاز شد تيلور و همسرش ليليان و همعصران آنها با فرموله کردن اصول اساسي به عنوان روش هاي علمي مديريت مديريت علمي را به جهان شناساندند .در سال ۱۹۱۲ انجمني براي ارتقا و رشد مديريت بنا نهاده شد که در سال ۱۹۱۵ انجمن تيلور نام گرفت . اين انجمن از سال ۱۹۳۴ با عنوان انجمن مهندسي صنايع فعاليت خود را ادامه داد و به زودي مواد درسي و مدرک مهندسي صنايع مطرح گرديد و در نهايت دانشکده هاي مهندسي صنايع ايجاد و توسعه يافتند .

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)