موسسه علمی پژوهشی فری تز

داندان پزشکی

داندان پزشکیReviewed by Admin on Sep 17Rating:

رشته دندانپزشکي

دندانپزشک به تشخيص و درمان بيماري‌هاي دهان و دندان مي‌پردازد و از همين‌رو شايد بهتر باشد که عنوان اين رشته را دهان‌پزشکي گذاشت.

در گذشته دندانپزشکي را مساوي با دندانسازي مي‌دانستند. اما امروزه دندانسازي تنها بخشي از دندانپزشکي است. رشته دندانپزشکي در مقطع دکتراي عمومي نحوه رعايت بهداشت، پيشگيري و درمان بيماري‌هاي دهان و دندان را آموزش مي‌دهد.

دندان‌پزشکي يک علم تخصصي است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوي مهم در سلامت جسم و روح، زيبايي و ادا کردن کلمات تامين مي‌کند. همچنين به ياري اين علم مي‌توان بسياري از بيماري‌ها را در مراحل اوليه شناخت و از پيشرفت آن جلوگيري نمود.

محتواي دوره:

اين مقطع داراي دو دوره مجزاي ? و ? ساله است.

علوم پايه :

که در ? سال اول دانشجويان واحدهاي علوم پايه مثل بيوشيمي، آناتومي، بافت‌شناسي، فيزيولوژي، ژنتيک، ميکروب‌شناسي و ايمني‌شناسي را مي‌گذرانند

کارآموزي :

بعد از ? سال وارد دوره تخصصي دندانپزشکي شده و دروس اختصاصي خود را در زمينه آسيب‌شناسي فک و دهان، ارتودنسي، اندودنتيکس، پروتزهاي ثابت و اکلوژن، پروتزهاي متحرک و فک و صورت ، پريودنتولوژي، ترميمي و مواد دنداني، بيماري‌هاي دهان و دندان، جراحي دهان و فک و صورت، دندانپزشکي کودکان و راديولوژي دهان و فک و صورت مي‌گذرانند. و در نهايت مي‌توانند بيماري‌هاي دهان و دندان را تشخيص داده و در حد يک دندانپزشک عمومي نسبت به درمان آنها اقدام کنند.

عده‌اي دندانپزشکي را با کار عملي و تکنيکي صرف، يکي مي‌دانند در حالي که اگر دانشجوي دندانپزشکي تنها فن و تکنيک اين رشته را فراگرفته اما در علوم پايه ضعيف باشد، در نهايت يک دندانساز خواهد شد يعني چنين فردي کار روي دندان را فراگرفته است اما از علم پزشکي بي‌نصيب مي‌باشد.

آينده شغلي ، بازار کار، درآمد:

امروزه در کشور ايران نزديک به ?? هزار دندانپزشک وجود دارد و از سوي ديگر سالانه ?? دانشکده دندانپزشکي دولتي و خصوصي موجود در کشور بيش از ???? دندانپزشک تربيت مي‌کنند. حال سوال اينجاست که آيا براي اين تعداد فارغ‌التحصيل رشته دندانپزشکي فرصت‌هاي کاري وجود دارد؟

امروزه در کشور ايران فرصت‌هاي شغلي براي دندانپزشکان جوان به دو دليل عمده محدودتر شده است که يکي از اين دلايل پيشرفت بهداشت در کشور ايران است است. يعني خوشبختانه کشور ايران نيز مانند ساير کشورهاي جهان در جهت پيشگيري و اهداف بهداشتي حرکت کرده و بسياري از بيماري‌ها را مهار و کنترل کرده است. در نتيجه مردم کمتر به پزشکان و دندانپزشکان مراجعه مي‌کنند. از سوي ديگر در چند سال اخير رشد پزشکان و دندانپزشکان نسبت به نرخ رشد جمعيت افزايش يافته است. براي مثال اگر تا ?? سال قبل به ازاي هر ?? هزار نفر يک دندانپزشک وجود داشت حال به ازاي هر ? يا ? هزار نفر يک دندانپزشک وجود دارد. البته ذکر عوامل فوق به معناي آن نيست که هيچ فرصت شغلي براي دندانپزشکان جوان وجود ندارد بلکه در بسياري از شهرستانهاي کشور، ايران هنوز شاهد کمبود دندانپزشک هستيم. يعني در حالي که در بعضي از نقاط کشور به ازاي هر ? هزار نفر يک دندانپزشک داريم، در نقاط محروم کشورمان به ازاي هر ??? هزار نفر يک دندانپزشک وجود دارد.

افزايش تعداد دندانپزشک و بيکاري دندانپزشکان جوان :

افزايش تعداد دندانپزشکان جوان بيکار تنها مشکل ايران نيست چون طبق بررسي‌ها و پيش‌بيني‌هاي جوامع علمي خارج از ايران ، در سال ???? ميلادي بهداشت دهان و دندان مردم به اندازه‌اي خوب خواهد بود که دندانپزشکي عمومي به بخشي از پزشکي عمومي برخواهد گشت و رشته دندانپزشکي تنها جنبه تخصصي پيدا مي‌کند.

توانايي‌هاي مورد نياز و قابل توصيه :

عدم تسلط بر علوم پايه و زبان انگليسي، دانشجو را از مقولات علمي دور مي‌کند و صرفا به او توانايي انجام کارهاي عملي اين رشته را مي‌دهد.

هرآنچه که يک دانش‌آموز در درس زيست‌شناسي دوره دبيرستان خود فرا مي‌گيرد به نحوي به رشته دندانپزشکي ارتباط دارد بخصوص دو بخش فيزيولوژي و آسيب‌شناسي که دانشجويان دندانپزشکي در دو سال اول تحصيل خود با وسعت و عمق بيشتري نسبت به دوره دبيرستان مطالعه مي‌کنند.

همچنين دانشجوي اين رشته بايد از دستهايي ماهر و توانمند برخوردار باشد چون بسياري از کارهاي دندانپزشکي از تراش دندان گرفته تا بازسازي دندان نياز به دستهايي هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن کارهاي ظريف دندانپزشکي را انجام داد.

برخورداري از سلامت کامل جسمي و رواني و قابليت انجام کارهاي بسيار دقيق علمي، عملي، کلينيکي براي داوطلبان اين رشته بسيار ضروري است. خلاقيت و مهارت در کار دست و همچنين برخورداري از خلاقيت و ديد هنري، دانشجو را در انجام کارهاي عملي اين رشته و انجام مهارت‌هاي لازم در پياده کردن آموخته‌هاي آن، کمک بسيار مي‌کند.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:

امکان ادامه تحصيل فوق دکترا در رشته‌هاي مختلف دندان‌پزشکي در ايران وجود دارد.

تعداد وعناوين واحدهاي اصلي و اختصاصي:

طول دوره دندان‌پزشکي پنج سال است و درسهاي آن در سه بخش : عمومي ، پايه و اختصاصي برنامه‌ريزي شده است که از لحاظ نحوه تعليم و تدريس، به درسهاي نظري ، عملي نظري، عملي تقسيم مي‌شود.

اين دوره شامل دو مرحله است:

مرحله اول (?/? سال) :

در اين مرحله دانشجويان درسهاي نظري و عملي علوم پايه و عمومي را در دانشگاه (کلاس و آزمايشگاه)‌ مي‌گذرانند.

مرحله دوم (?/? سال) :

در اين مرحله دانشجويان درسهاي تخصصي را در دانشگاه (کلاس و بخشهاي کلينيکي) فرا مي‌گيرند و به منظور برخورداري از کارايي آموزشي- درماني، بيشتر اين دوره تحصيلي را در بخشهاي کلينيکي دانشکده و بيمارستانهاي وابسته به ارايه خدمات بهداشتي و درماني مي‌پردازند؛ لازم به تذکر است که گذراندن درسهاي پايه براي ورود به دوره کلينيکي (مرحله دوم) ضروري است.

نظام آموزشي مطابق آيين‌نامه مصوب شوراي عالي برنامه‌ريزي است و هر واحد درس نظري ?? ساعت و هر واحد درس عملي ?? ساعت است. کل واحدهاي درسي اين دوره ??? واحد است.

درسهاي پايه

درس هاي پايه به درسهايي گفته مي‌شوند که زمينه‌ساز ورود دانشجو به درسهاي اصلي و تخصصي و فراگيري آنهايند. در اين رشته درسهاي پايه جمعا به تعداد ?? واحد درسي است که عبارتند از: فيزيک پزشکي ، بيوشيمي ، بافت‌شناسي انساني، جنين‌شناسي، تشريح ، ژنتيک انساني، ميکروب‌شناسي، ايمني شناسي، فيزيولوژي، روان‌شناسي عمومي، آسيب‌شناسي عمومي.

درسهاي اختصاصي

درسهاي تخصصي به درسهايي گفته مي‌شود که اطلاعات و آگاهيهاي لازم را درباره رشته تخصصي به دانشجو داده، او را با مفاهيم تخصصي و عمده رشته مورد نظر آشنا مي‌کند و آموزشهاي لازم را به او مي‌دهند.

در رشته دندان‌پزشکي درسهاي تخصصي عبارتند از: کالبدشناسي و مرفولوژي دندان، زبان خارجي اختصاصي، جنين و بافت‌شناسي فک و دهان ، آسيب‌شناسي دهان، ارتودنسي، اندودنتيکس، بيماريهاي دهان و تشخيص ، بيولوژي دهان، پريودنتولوژي، دندان‌پزشکي ترميمي(پروتز متحرک پارسيل، پروتز ثابت ، پروتز کامل) جراحي دهان و فک و صورت ، دندان‌پزشکي کودکان، راديولوژي دهان ، گوش و حلق و بيني ، نظام پزشکي و طب قانوني، بهداشت عمومي و اکولوژي ، بهداشت محيط زيست ، دندان‌پزشکي مجتمعي ، بيماريهاي رواني ، بيماريهاي دروني، فارماکولوژي ، بهداشت دهان و تغذيه و ندان‌پزشکي پيشگيري مواد دنداني و پايان‌نامه (رساله)‌.

دانشجويان در سال چهارم با تاييد استاد راهنما، موضوعي را براي پايان‌نامه انتخاب وراجع به آن تحقيقاتي را آغاز مي‌نمايند، ولي واحد پايان‌نامه در سال آخر محاسبه خواهد گرديد که در آن زمان دانشجو پايان‌نامه را به هيات داوران منتخب ارايه و از آن دفاع مي‌نمايد.

خلاصه‌اي از مطالب مطرح شده بعضي از درسهاي تخصصي الزامي:

اندودنتيکس: مطالب اين درس شامل بررسي اتيولوژي، تشخيص، پيشگيري و درمان بيماريهاي پالپي و بافتهاي نگهدارنده دندان‌ناشي از ضايعات پالپ به منظور حفظ سلامت و نگهداري دندانهاي طبيعي است.

بيماريهاي دهان و تشخيص : در درس بيماريهاي دهان و تشخيص، به شناسايي ، تشخيص کلينيکي و پاراکلينيکي ضايعات حفره دهان و درمان ضايعات مخاطي آن و ارتباط آن با ساير بيماريهاي بدن پرداخته مي‌شود.

پروتزهاي دنداني: در اين درس در ارتباط با مسايل ترميمي و بازسازي دستگاه جونده (دندانها و ساختمان مجاور کناري صورت) از طريق پروتزهاي ثابت، متحرک (پارسيل و کامل) و فک و صورت بحث مي‌شود. همچنين مسايل مربوط به اصول اکلوژن در اين رشته مورد تدريس علمي عملي قرار مي‌گيرد.

راديولوژي: درس راديولوژي يکي از درسهاي دندان‌پزشکي و از علوم اساسي جهت دستيابي و شناسايي حالات طبيعي و غيرطبيعي استخوان فکها و دندانها مي‌باشد.

دندان‌پزشکي کودکان: درس دندان‌پزشکي کودکان، قسمتي از درسهاي دندان‌پزشکي است که شامل : تشخيص، پيشگيري و درمان بيماري‌ دهان و دندان کودکان، معلولان و معلولان ذهني و شناسايي رابطه آن با سلامت عمومي آنها مي‌باشد.

دندان‌پزشکي ترميمي : اين درس شامل بررسي اتيولوژي ، تشخيص ، پيشگيري و درمان و ترميم ضايعات بافتهاي سخت دنداني به منظور حفظ سلامت و زيبايي دندانهاي طبيعي و بافتهاي نگه‌دارنده آنهاست.

رشته ‌هاي مشابه و نزديک به اين رشته :

وجوه مشترک علمي وسيعي که اين رشته با رشته پزشکي دارد، به دندان‌پزشک اين مهارت را مي‌دهد تا با شناخت همه جانبه ساختمان بدن و فيزيوپاتولوژي آن خدمات و درمان‌هاي لازم را در راستاي تخصصي خود ارايه دهد.

وضعيت نياز کشور ايران به اين رشته در حال حاضر :

اگرچه اهميت رشته دندان‌پزشکي در شهرهاي بزرگ و متوسط تا حدود زيادي روشن است، اما متاسفانه هنوز اين رشته نتوانسته است ارزش والاي خود را در شهرهاي کوچک و روستاها، آن‌چنان که بايد نشان دهد. گرايش روزافزون داوطلبان به اين رشته و مراجعه رو به افزايش شهروندان به شاغلان اين حرفه ، مي‌تواند اهميت قابل ملاحظه و نياز به متخصصان را در اين رشته ، حتي در مقايسه با ساير رشته‌هاي پزشکي به وضوح نشان دهدنکات تکميلي :

دشواري‌ها و مشکلات تحصيل در اين رشته :

دندانپزشکي حرفه‌اي است که با کارهاي عملي بر روي بيمار همراه است، بنابراين امکان انتقال بيماري‌هاي عفوني مثل هپاتيت يا ايدز از بيمار به پزشک بسيار زياد است و دندانپزشکان بايد همواره به اصول کنترل عفونت توجه داشته باشند چون يک کوتاهي يا اشتباه مي‌تواند براي آنها عواقب ناخوشايندي داشته باشد. همچنين يک دندانپزشک بايد بطور مرتب نرمش و ورزش کند تا دچار کمردرد و پادرد مزمن نگردد.

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)